Haklarınızı Bilin
Barınak ziyaretinde neye bakabileceğinizi, hangi uygulamaların mevzuatta karşılığı olduğunu ve bir sorunla karşılaştığınızda ne yapabileceğinizi bilin.
Gördüğünüzü kaydedin. Uygulamanın dayanağını sorun. Gerektiğinde yazılı başvuru ve denetim talebinde bulunun.
BarınakTakip'te ayrıca doldurabileceğiniz başvuru şablonları ve örnek tutanaklar da bulabilirsiniz.
Barınağa girişim engellendi
Hayvan bakımevlerine ziyaretçi gelmesi mevzuatta açıkça öngörülmektedir. Ancak mevzuat, herkesin her saatte ve bakımevinin her bölümüne sınırsız şekilde girebileceğini söylemez.
Ne yapabilirsiniz?
- Tarih ve saati not edin.
- Kiminle görüştüğünüzü kaydedin.
- Size söylenen gerekçeyi mümkün olduğunca aynen yazın.
- Varsa ilan edilmiş ziyaret gün ve saatlerini kaydedin.
- Engellemenin hangi yazılı kurala veya karara dayandığını sorun.
Şunu sorabilirsiniz:
“Ziyaretimin hangi mevzuat, kurum kararı veya yazılı ziyaret kuralı kapsamında sınırlandırıldığının tarafıma bildirilmesini talep ediyorum.”
Mevzuat: Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği m.19/1-y.
BARINAĞA GİRİŞİN ENGELLENMESİNE İLİŞKİN YAZILI AÇIKLAMA VE DAYANAK TALEBİ
Fotoğraf veya video çekmem engellendi
Mevzuatta ziyaretçilere bakımevinin her yerinde sınırsız fotoğraf veya video çekme hakkı veren açık bir hüküm bulunmadığı gibi, ziyaretçilerin her türlü görüntü almasını genel olarak yasaklayan açık bir hüküm de bulunmamaktadır.
Size “çekim yasak” deniliyorsa:
- Yasağın hangi mevzuat, kurum kararı veya yazılı talimata dayandığını sorun.
- Tarih, saat ve size verilen gerekçeyi not edin.
- Yazılı bir kural gösteriliyorsa mümkünse hangi belge olduğunun bilgisini kaydedin.
Dikkat: Personelin, ziyaretçilerin veya diğer kişilerin kişisel verileri ve özel hayatı ayrıca korunmalıdır.
FOTOĞRAF / VİDEO ÇEKİMİNİN ENGELLENMESİNE İLİŞKİN YAZILI AÇIKLAMA VE DAYANAK TALEBİ→ Fotoğraf/video engeli için başvuru şablonunu aç
Hayvanların suyu yoksa veya su koşulları uygun görünmüyorsa
Hayvanların susuz bırakılması yasaktır.
Hayvan bakımevlerinde ayrıca temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir sulukların bulunması ve tesisin yeterli su altyapısına sahip olması gerekir.
Şebeke suyu dışında başka bir su kaynağı kullanılıyorsa suyun dezenfeksiyonu için tedbir alınması, bakteriyolojik ve kimyasal analizlerinin yaptırılması gerekir.
Sahada şunlara bakın:
- Suluklarda su var mı?
- Suluklar temiz mi?
- Su belirgin biçimde kirli mi?
- Çok sayıda hayvana yetecek suluk bulunuyor mu?
- Sorun görevliye bildirildiğinde ne cevap veriliyor?
Gördüğünüzü somut yazın:
“Bölümde bulunan 12 köpeğin erişebildiği iki su kabının da ziyaret sırasında boş olduğu gözlemlendi.”
Mevzuat: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m.14; Yönetmelik m.19.
SU, MAMA VE HİJYEN KOŞULLARINA İLİŞKİN BAŞVURU VE İNCELEME TALEBİ→ Su ve bakım koşulları başvuru şablonunu aç
Hayvanlara mama verilmediğini düşünüyorsanız
Yönetmelik hayvanların beslenmesine ilişkin asgari kurallar belirler.
Büyük hayvanlara günde en az bir öğün, yavrulara ise günde en az iki öğün yiyecek verilmesi öngörülmektedir. Yiyeceklerin günlük hazırlanmasına ve uygun koşullarda saklanmasına ilişkin kurallar da bulunmaktadır.
Bir ziyaret sırasında mama görmemeniz tek başına hayvanların hiç beslenmediğini kanıtlamaz.
Bu nedenle sorun:
- Hayvanlar en son ne zaman beslendi?
- Günlük besleme saatleri nedir?
- Yavruların beslenmesi nasıl yapılıyor?
“Mama verilmiyor.” demek yerine gözleminizi yazın:
“Ziyaret sırasında bölümde mama görülmedi. Görevliye besleme saati sorulduğunda … cevabı verildi.”
Mevzuat: Yönetmelik m.19/1-l.
Bakımevi çok kirliyse
Hayvan bakımevinin temizliği mevzuatta yalnızca genel bir iyi uygulama olarak bırakılmamıştır.
Bakımevinin yıkanması ve temizliği için yeterli su bulunması, zeminin temiz tutulması, altlıkların düzenli temizlenmesi ve dezenfeksiyon işlemlerinin yapılması gerekir.
Sahada şunları kaydedin:
- Zeminde uzun süredir biriktiği görülen dışkı veya idrar var mı?
- Altlıklar kirli veya ıslak mı?
- Yemlik ve sulukların durumu nasıl?
- Yoğun atık birikimi var mı?
- Hayvanların bulunduğu alan temizlenebilir durumda mı?
Genel ifadeler yerine somut gözlem yazın.
“Barınak çok kötü ve pis.” yerine:
“Bölmenin zemininde yoğun dışkı ve idrar birikimi bulunduğu, hayvanların bu alan içerisinde hareket ettiği gözlemlendi.”
Mevzuat: Yönetmelik m.19.
SU, MAMA VE HİJYEN KOŞULLARINA İLİŞKİN BAŞVURU VE İNCELEME TALEBİ
Yavrular riskli yetişkin köpeklerle aynı alanda tutuluyorsa
Mevzuatta “alfa köpek” adıyla ayrı bir hukuki kategori bulunmamaktadır.
Ancak yerel yönetimler, hayvan bakımevlerinde hayvanların birbirlerine veya insanlara zarar vermesini engelleyecek yapısal ve idarî tedbirleri almakla yükümlüdür.
Bu nedenle yavruların; saldırgan davranış gösteren, fiziksel olarak belirgin biçimde üstün veya yavrular açısından risk oluşturabilecek hayvanlarla aynı alanda tutulduğunu görürseniz bunu kaydedin.
Şunlara bakın:
- Kovalamaca veya saldırı var mı?
- Yavrular saklanmaya çalışıyor mu?
- Isırık veya yaralanma görülüyor mu?
- Hayvanların ayrılabileceği güvenli alan bulunuyor mu?
- Görevliye durum bildirildiğinde müdahale ediliyor mu?
“Alfa köpek yavrularla tutulamaz.” şeklinde kesin bir hukuk kuralı yazmak yerine somut riski ve gözlemi kaydedin.
Mevzuat: Yönetmelik m.7/1-o; 5199 sayılı Kanun m.5.
Bakımevinde veteriner hekim yoksa
Yerel yönetimin hayvan bakımevinde veteriner hekim çalıştırması gerekir.
Ayrıca sorumlu veteriner hekimin çalışma saatlerini gösteren belgenin bakımevinde görülebilir bir yerde bulunması öngörülmektedir.
Önemli: Ziyaret ettiğiniz anda veteriner hekimi görmemeniz tek başına bakımevinde veteriner hekim bulunmadığı anlamına gelmez.
Şunları sorabilirsiniz:
- Sorumlu veteriner hekim kim?
- Çalışma saatleri nedir?
- Çalışma saatlerini gösteren belge nerede?
- Hasta veya yaralı hayvanları kim değerlendiriyor?
Mevzuat: Yönetmelik m.7/1-m ve m.9.
“Veteriner yok, tekniker ilgileniyor” deniliyorsa
Veteriner sağlık teknikeri veya teknisyeni bakımevinde görev yapabilir.
Ancak teknikerin bulunması, yerel yönetimin veteriner hekim çalıştırma yükümlülüğünün yerine geçtiği anlamına gelmez.
Ayrıca hayvanlara tıbbî ve cerrahî müdahaleler veteriner hekimler tarafından yapılır.
Bu nedenle:
“Veteriner hekim bugün yok.”
ile
“Bu bakımevinde veteriner hekim çalışmıyor.”
aynı şey değildir.
Önce sorumlu veteriner hekimin kim olduğunu ve çalışma düzenini sorun.
Mevzuat: Yönetmelik m.7 ve m.9; 5199 sayılı Kanun m.7.
Hasta veya yaralı hayvan gördüyseniz
Bakımevine getirilen sahipsiz hayvanların sağlık açısından ön muayeneden geçirilerek müşahede yerlerine alınması gerekir.
Bakımevinde ayrıca karantina, ameliyat sonrası bakım ve hayvan müşahede bölümleri bulunmalıdır.
Şunlara bakın:
- Açık yarası bulunan hayvan var mı?
- Yürümekte zorlanan hayvan var mı?
- Belirgin biçimde hasta görünen hayvan diğerleriyle aynı yerde mi?
- Veteriner değerlendirmesi yapılıp yapılmadığı soruldu mu?
- Hasta hayvanın ayrı bir alana alınması gerekiyor mu?
Kesin teşhis koymayın.
“Hayvanın enfeksiyonu var.” yerine:
“Hayvanın sağ ön bacağında açık yara ve kanama görüldü.”
yazın.
Mevzuat: Yönetmelik m.16, m.18 ve m.19.
HASTA VEYA YARALI HAYVAN İÇİN ACİL MÜDAHALE VE İNCELEME TALEBİ→ Hasta/yaralı hayvan başvuru şablonunu aç
Karantina bölümü gerçekten var mı?
Hayvan bakımevinde karantina bölümü bulunması gerekir.
Ayrıca karantina odasının şüpheli hayvanlar için ayrı bölmeler şeklinde düzenlenmesi; temizlik ve dezenfeksiyona uygun olması ve gerekli havalandırma koşullarını taşıması öngörülmektedir.
Sorabilirsiniz:
- Karantina bölümü nerede?
- Hangi hayvanlar burada tutuluyor?
- Şüpheli hayvanlar birbirinden ayrılabiliyor mu?
Göremediyseniz:
“Ziyaret sırasında karantina bölümünün varlığı tarafımızca teyit edilemedi.”
şeklinde kayıt oluşturabilirsiniz.
Mevzuat: Yönetmelik m.18 ve m.19/1-j.
Bakımevinde hangi bölümlerin bulunması gerekiyor?
Hayvan bakımevi yalnızca hayvanların tutulduğu kafes veya bölmelerden oluşamaz.
Hayvan sayısıyla orantılı olarak bazı birimlerin bulunması gerekir.
Birbirleriyle doğrudan bağlantılı olmaması gereken birimler arasında:
- Karantina bölümü
- Ameliyat sonrası bakım bölümü
- Yavrulu anne bölümü
- Hayvan müşahede bölümü
- Hayvanların yiyeceklerinin hazırlandığı mutfak bölümü
yer alır.
Hayvanların bulunduğu birimden ayrı olması gereken bölümler arasında ise:
- Muayene odası
- Ameliyat odası
- Veteriner hekim odası
- İdare odası
- İşçi odası
- Duş, depo ve tuvalet
- Tıbbi atık bölümü
- Hayvan atığı bölümü
bulunur.
Mevzuat: Yönetmelik m.18.
Yeni getirilen hayvan doğrudan diğer hayvanların arasına mı bırakıldı?
Bakımevine getirilen hayvanların mikroçip kontrolünün yapılması gerekir.
Sahipli olduğu tespit edilen hayvanların ilgili il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne 24 saat içerisinde bildirilmesi öngörülmektedir.
Sahipsiz hayvanlar ise kayıt altına alınmalı, ön sağlık muayenesinden geçirilmeli ve müşahede yerlerine alınmalıdır.
Mevzuat: Yönetmelik m.16.
Hayvanlar aşırı sıcak veya soğukta tutuluyorsa
Hayvanların sürekli sıcak veya soğukta kalmasını önleyici tedbirlerin alınması gerekir.
Karantina, hasta bakım, yavrulu anne, müşahede ve ameliyat odalarında uygun ısıtma ve aydınlatma sistemi bulunması da öngörülmektedir.
Sahada yalnızca “çok sıcak” yazmayın.
Mümkün olduğunca somutlaştırın:
“Bölümün doğrudan güneş aldığı, gölgelik alan bulunmadığı ve hayvanların yoğun şekilde soluduğu gözlemlendi.”
Mevzuat: Yönetmelik m.19/1-p ve r.
Görüntü alamadıysanız da kayıt oluşturabilirsiniz
Fotoğraf veya video çekememiş olmanız yaşadığınız olayın kayıt altına alınamayacağı anlamına gelmez.
Şunları yazın:
- Tarih
- Saat
- Bakımevinin adı
- Sorunun görüldüğü bölüm
- Yaklaşık hayvan sayısı
- Bizzat gördüğünüz durum
- Görevliye ne sorduğunuz
- Size ne cevap verildiği
Yanınızda başka kişiler varsa birlikte olay tutanağı da düzenleyebilirsiniz.
Vatandaşlar tarafından hazırlanan bu kayıt resmî makam tarafından düzenlenen tutanakla aynı nitelikte değildir; ancak sonraki başvurularınızı destekleyebilir.
FOTOĞRAF / VİDEO ÇEKİMİNİN ENGELLENMESİNE İLİŞKİN YAZILI AÇIKLAMA VE DAYANAK TALEBİ
Bakımevinin denetlenmesini isteyebilirsiniz
Hayvan bakımevleri mevzuat kapsamında denetime tabidir.
Bir bakım, sağlık, hijyen veya barındırma sorunu gözlemlediğinizde durumu yalnızca sosyal medyada paylaşmak yerine yazılı olarak bildirebilir ve yetkili mercilerden yerinde inceleme yapılmasını talep edebilirsiniz.
Başvurunuzda:
- Bakımevinin adı
- Ziyaret tarihi ve saati
- Sorunun görüldüğü bölüm
- Somut gözleminiz
- Varsa fotoğraf/video
- Daha önce yaptığınız başvurunun numarası
yer alsın.
Başvuru numaranızı mutlaka saklayın.
Mevzuat: 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m.17; Yönetmelik m.5 ve m.33-36.
→ Denetim talebi şablonunu aç → CİMER başvuru şablonunu aç
---
⚠️ Gördüğünüzü yazın, tahmin ettiğinizi değil
BarınakTakip kayıtlarında en önemli şey somut gözlemdir.
Böyle yazmayın:
“Burada hayvanlara işkence ediliyor.”
Böyle yazın:
“Ziyaret sırasında iki köpeğin vücudunda açık yara görüldü. Durum görevliye bildirildi.”
Böyle yazmayın:
“Hayvanları aç bırakıyorlar.”
Böyle yazın:
“Ziyaret sırasında ilgili bölümde mama görülmedi. Besleme saati sorulduğunda tarafımıza … cevabı verildi.”
Somut, tarihli ve doğrulanabilir kayıt sonraki başvuruların takibini kolaylaştırır.
---
Hazır şablonları kullanabilirsiniz
Bir sorunla karşılaştığınızda nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız BarınakTakip'teki hazır taslakları kullanabilirsiniz.
Şablonlar sizin yerinize olay anlatımı yapmaz. Kendi gördüğünüz durumu siz yazarsınız; biz başvurunun çerçevesini kolaylaştırırız.
Hazırlanacak şablonlar:
- HAYVAN BAKIMEVİNE GİRİŞE İZİN VERİLMEMESİNE İLİŞKİN OLAY TESPİT TUTANAĞI- Barınağa girişin engellenmesi tutanağı
- BARINAĞA GİRİŞİN ENGELLENMESİNE İLİŞKİN YAZILI AÇIKLAMA VE DAYANAK TALEBİ- Yazılı açıklama talebi
- BAŞVURUYA CEVAP VERİLMEMESİ VEYA SORUNUN DEVAM ETMESİNE İLİŞKİN TAKİP BAŞVURUSU- Hasta/yaralı hayvan başvurusu
- FOTOĞRAF / VİDEO ÇEKİMİNİN ENGELLENMESİNE İLİŞKİN YAZILI AÇIKLAMA VE DAYANAK TALEBİSu, mama ve hijyen koşulları başvurusu
- HASTA VEYA YARALI HAYVAN İÇİN ACİL MÜDAHALE VE İNCELEME TALEBİVeteriner bakımına ilişkin başvuru
- KARANTİNA, MÜŞAHEDE VE VETERİNER BAKIM KOŞULLARINA İLİŞKİN BAŞVURU VE İNCELEME TALEBİYerinde denetim talebi
- SU, MAMA VE HİJYEN KOŞULLARINA İLİŞKİN BAŞVURU VE İNCELEME TALEBİ
- BARINAĞA GİRİŞİN ENGELLENMESİNE İLİŞKİN ŞİKAYET VE İNCELEME TALEBİDaha önce bildirilen sorunun devam ettiğine ilişkin takip başvurusu
Yalnızca bizzat gözlemlediğiniz veya doğrulayabildiğiniz olguları yazın. Emin olmadığınız bir hususu kesin bir olgu veya suç isnadı şeklinde ifade etmeyin.
---
🐾 Gözlemle. Belgele. Başvur. Takip et.
Bir sorun yalnızca görünür olduğunda değil, takip edildiğinde değişebilir.
Ziyaretinizi BarınakTakip'e kaydedin. Başvuru yaptıysanız başvuru numaranızı saklayın. Sonucu takip edin. Mümkünse tekrar ziyaret edin.
Başvuru şablonları
- HAYVAN BAKIMEVİNE GİRİŞE İZİN VERİLMEMESİNE İLİŞKİN OLAY TESPİT TUTANAĞI: Hayvan bakımevine girişe izin verilmediğinde olayın tarihini, saatini, yerini, size yapılan açıklamaları ve varsa gösterilen gerekçeyi kayıt altına almak için kullanın.
- BARINAĞA GİRİŞİN ENGELLENMESİNE İLİŞKİN YAZILI AÇIKLAMA VE DAYANAK TALEBİ: Hayvan bakımevine girişiniz engellendiyse veya sınırlandırıldıysa, uygulamanın gerekçesini, hukuki dayanağını ve ziyaret koşullarını ilgili kurumdan yazılı olarak talep etmek için kullanabileceğiniz başvuru şablonu.
- BAŞVURUYA CEVAP VERİLMEMESİ VEYA SORUNUN DEVAM ETMESİNE İLİŞKİN TAKİP BAŞVURUSU: Hayvan bakımevi hakkında daha önce yaptığınız başvuruya cevap verilmediyse, yalnızca ara cevap verildiyse veya bildirilen sorun devam ediyorsa, önceki başvurunuzun takibini yapmak ve gerekli inceleme ile işlemlerin gerçekleştirilmesini talep etmek için kullanabileceğiniz şablon.
- FOTOĞRAF / VİDEO ÇEKİMİNİN ENGELLENMESİNE İLİŞKİN YAZILI AÇIKLAMA VE DAYANAK TALEBİ: Hayvan bakımevi ziyaretiniz sırasında fotoğraf veya video çekmeniz engellendiyse ya da sınırlandırıldıysa, uygulamanın gerekçesini, hukuki dayanağını ve hangi koşullarda görüntü alınabileceğini ilgili kurumdan yazılı olarak öğrenmek için kullanabileceğiniz başvuru şablonu.
- HASTA VEYA YARALI HAYVAN İÇİN ACİL MÜDAHALE VE İNCELEME TALEBİ: Hayvan bakımevinde hasta, yaralı veya acil veteriner müdahalesine ihtiyaç duyduğundan şüphelenilen bir hayvan gözlemlediğinizde, hayvanın sağlık durumunun veteriner hekim tarafından değerlendirilmesini, gerekli müdahalenin yapılmasını ve bakım koşullarının incelenmesini talep etmek için kullanabilec
- KARANTİNA, MÜŞAHEDE VE VETERİNER BAKIM KOŞULLARINA İLİŞKİN BAŞVURU VE İNCELEME TALEBİ: Hayvan bakımevindeki karantina, müşahede, ameliyat sonrası bakım ve veterinerlik hizmetlerine ilişkin gözlemlerinizin değerlendirilmesini, mevcut uygulamaların açıklanmasını ve gerekli inceleme ile düzeltici işlemlerin yapılmasını talep etmek için kullanabileceğiniz başvuru şablonu.
- SU, MAMA VE HİJYEN KOŞULLARINA İLİŞKİN BAŞVURU VE İNCELEME TALEBİ: Hayvan bakımevinde suya erişim, beslenme, yemlik-suluk temizliği veya genel hijyen koşullarına ilişkin olumsuzluklar gözlemlediğinizde, durumun incelenmesini, gerekli iyileştirmelerin yapılmasını ve mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesini talep etmek için kullanabileceğiniz başvuru şablonu.